(ANKARA) – Birleşik Metal-İş Sendikası, Anayasa Mahkemesi’nin MKS Transformatör Ekipmanları işyerindeki yetki tespitine itiraz davasının yaklaşık 5 yıl sürmesi nedeniyle sendika hakkının ihlal edildiğine karar verdiğini ve sendikaya 100 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmettiğini açıkladı. Sendika, yetki itirazlarının toplu iş sözleşmesi sürecini durdurmasına ilişkin yasal düzenlemenin değiştirilmesini istedi.
Birleşik Metal-İş Sendikası Genel Yönetim Kurulu’ndan yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Anayasa Mahkemesi (AYM), sendikamızın yaptığı bir başvuruda daha yetki tespitine itiraz davaları nedeniyle sendika hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Metal işkolunda faaliyet gösteren MKS Transformatör Ekipmanları San. ve Tic. AŞ işyerinde başlatılan örgütlenme çalışmaları sonucunda işçilerin çoğunluğu sendikamıza üye olmuş, 16 Mayıs 2018 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından sendikamızın yetkili sendika olduğu resmen tespit edilmiştir. Anayasa Mahkemesi başvurusuna kadar dava yaklaşık 5 yıl sürmüştür. Bu uzun yargılama süreci boyunca işten çıkarmalar, baskılar ve tehditlerle sendika üyelerimizin büyük bölümü kaybedilmiş, işyeri fiilen sendikasızlaştırılmaya çalışılmıştır. Dava sonunda karar sendikamız lehine verilmiş ve işverenin haksız itirazı tescillenmiş olsa da işyerinde toplu iş sözleşmesi imzalanması çok uzun süren yargılama süreci dolayısıyla mümkün olmamıştır.
Bilindiği üzere, sendikalar işyerinde çoğunluğu sağladıktan ve Bakanlık tarafından SGK ve e-Devlet kayıtları üzerinden yetkili oldukları tespit edildikten sonra dahi işverenler bu yetki tespitlerine itiraz edebilmektedir. İtiraz davası sonuçlanana kadar işyerinde toplu iş sözleşmesi imzalanamamaktadır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer alan bu düzenleme, sendika ve toplu sözleşme hakkını fiilen işverenin keyfine bırakmakta, işçilerin iradesini yok saymakta ve hakkın kullanılmasını uzun yargı süreçleriyle zorlaştırmakta, hatta imkansız hale getirmektedir.
MKS Transformatör Ekipmanları işyeri örneğinde de sendikamız benzer bir tabloyu yaşamış, bu nedenle sendika hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştur. AYM, uzun süren yargılama süreçleri nedeniyle Anayasa’nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar vermiş, sendikamıza net 100.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiştir. Yetki tespitine itiraz süreçleri, işverenlere işyerlerini sendikasızlaştırmak, sendikaya üye olan işçileri işten çıkarmak ya da baskı ve tehditle istifaya zorlamak için zaman kazandırmaktadır. Dava sürerken işçiler üzerindeki baskı artmakta, işçilerin iradesi yok sayılmakta ve sendikadan uzaklaştırılmalarının yolu açılmaktadır.
Anayasa Mahkemesi vermiş olduğu bu son kararında da dava sürecinin sürüncemede bırakılmasının, başvurucu sendikanın ve işçilerin TİS kapsamında sendikal faaliyette bulunma imkanını yargılama süresi boyunca tamamen ortadan kaldırdığını bir kez daha tespit etmiş ve sendika hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Anayasa Mahkemesi, istikrarlı kararlarıyla yetki tespit süreçlerinde sendika hakkının ihlaline yol açan yapısal sorunlara açıkça işaret etmekte; bu sorunların giderilmesi için yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Sendikamız, çözümün açık olduğunu bir kez daha ifade etmektedir. 6356 sayılı Kanun’un 43’üncü maddesi 5’inci fıkrasında yer alan ‘İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur’ hükmü, ‘İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurmaz’ şeklinde değiştirilmelidir. Yapılması gereken; Anayasa Mahkemesi kararlarını dikkate alarak sendikaların yetki tespit süreçlerine ilişkin sistemi değiştirmek ve sendika ile toplu sözleşme hakkını fiilen güvence altına alacak yasal düzenlemeleri derhal hayata geçirmektir.”
